Zyra e Agjencisë Shtetërore të Kadastrës në Vlorë po mbyllet dhe transferohet plotësisht në Tiranë. Vendimi është firmosur më 23 janar 2026 nga drejtoresha e përgjithshme dhe zhvendosja duhet të përfundojë deri në fund të këtij muaji.
Rreth 28 000 objekte informale janë trajtuar për legalizim gjatë vitit 2025, dhe në total tani janë rreth 300 000 objekte të trajtuara në gjithë vendin nga Agjencia Shtetërore e Kadastrës (ASHK). Procesi i legalizimit vazhdon si prioritet për të siguruar dokumentacion ligjor pronarëve dhe zhvillim urban.
Gjatë vitit 2025 janë lëshuar mbi 260 000 certifikata pronësie nga Agjencia Shtetërore e Kadastrës (ASHK) — një rritje e ndjeshme krahasuar me vitin e kaluar, falë digjitalizimit dhe thjeshtimit të procedurave. Certifikatat sigurojnë siguri juridike për pronarët dhe u mundësojnë atyre të shesin, trashëgojnë apo t’i përdorin si garanci për kredi hipotekore.
Kryeministri Edi Rama njoftoi se hapësirat publike midis pallateve që dikur ishin të bllokuara me gardhe apo pengesa do të regjistrohen si pronë e përbashkët publike. Kjo do të ndalojë vendosjen e gardheve apo strukturave private që zënë këto hapësira, duke garantuar që trotuaret, hapësirat e kalimit dhe zonat mes ndërtesave të jenë të aksesueshme për të gjithë. Rama theksoi se nuk ka vend për “pronësi private” aty ku s’ka dokumentacion ligjor dhe se yjtë mes tyre janë pjesë e ambientit publik.
Qeveria prezantoi një paketë ligjore kundër ndërtimeve pa leje dhe zjarrvënieve, me dënime më të ashpra, konfiskim pronash dhe përgjegjësi penale edhe për zyrtarët e përfshirë.
Ka hyrë në fuqi ligji i ri për bashkëpronësinë në pallate, i cili detyron çdo ndërtesë të ketë administrator dhe rregullon pagesat e mirëmbajtjes. Parashikohen masa dhe gjoba për shkelësit, ndërsa bashkitë do të mbikëqyrin zbatimin e ligjit.
Qeveria ka miratuar një proces të ri të rivlerësimit të pasurive të paluajtshme, që do të fillojë më **1 janar 2026 dhe do të zgjasë deri më 30 shtator 2026. Gjatë kësaj periudhe, qytetarët dhe bizneset mund të përditësojnë vlerën e pronave të tyre sipas çmimeve reale të tregut.
Tatimi për rivlerësim do të jetë 5 % mbi diferencën e vlerës, më shumë sesa normat e pakta të përdorura më parë. Po ashtu, rivlerësimi përfshin edhe pronat që janë në proces legalizimi apo regjistrimi, dhe bizneset duhet të përdorin ekspertë të licencuar për këtë proces.
Procesi i legalizimit të banesave është duke u bërë një problem serioz për shoqërinë shqiptare, pasi shumë familje kanë pritur me vite për të marrë dokumentet e pronësisë, pa përgjigje apo transparencë nga institucionet.
Sipas një ankete, 61.2% e qytetarëve që morën pjesë përjetuan pengesa me dokumentacionin, mungesë informacioni dhe vështirësi për ndihmë ligjore.
Procesi i kompensimit të pronave është zgjatur me 3 vjet deri në vitin 2028 pas ndryshimeve ligjore të miratuara në parlament me shumicë votash, për shkak të numrit të madh të kërkesave dhe ankimimeve.
Deri tani ATP ka ekzekutuar 794 vendime, me rreth 7.8 miliardë lekë të shpërndara, si dhe ka dhënë 713 ha tokë me vlerë rreth 1.5 miliardë lekë; megjithatë, rreth 26 000 kërkesa mbeten në pritje të trajtimit.
Kadastra vijon procesin e legalizimeve, me synimin për t’u garantuar qytetarëve të drejtën e pronësisë mbi ndërtimet pa leje, sipas afateve ligjore.
Në faqen zyrtare të internetit, Kadastra ka publikuar emrat e 303 përfituesve të Vendimit për Legalizimin e Ndërtimit Informal për aplikuesit pranë pesë Drejtorive Vendore të Agjencisë Shtetërore të Kadastrës.
Duke qenë se për disa muaj fokusi i qeverisë, bashkive apo organeve të tjera kadastrale nuk mund të jenë legalizimet për efekt elektoral, fokusi është zhvendosur te regjistrimi i pronave.
Ministri theksoi se aktualisht numri i dosjeve të mbetura pezull arrin në 237 mijë, prej të cilave 153 mijë janë për banesa. Ai i bëri thirrje qytetarëve të shfrytëzojnë këtë mundësi për të legalizuar pronat e tyre dhe për të kontribuar në zgjidhjen e situatës së paligjshmërisë në sektorin e ndërtimit.
Mazniku deklaroi se “Ajo që ndryshojmë është që fusim në rol nëpërmjet 4 mekanizmave. Së pari, do të ketë mundësinë të caktojë prioritet, se në cilën zonë do duhet të merret zyra respektive e legalizimeve. Së dyti, do të ketë mundësinë të caktojë ritmin e punës. Së treti, do kenë mundësinë të mbështesin drejtpërdrejtë qytetarin, ato që quhen help-deske. E fundit, bashkia do japë edhe burime ekstra për zyrën e ASHK-së.”
Prej muajit shtator do të nisë një fazë e re për të gjitha ndërtimet informale, të cilat janë në proces për të marrë tapinë. Me ndryshimet e bëra, ‘në lojë’ janë përfshirë edhe bashkitë, të cilat do të koordinojnë punën mes qytetarëve dhe Agjencisë së Kadastrës. Konkretisht bashkitë, do të vendosin prioritetet dhe ritmin e planit të punës, ç’ka do të thotë se do të përcaktojnë, se cilat zona do të kenë përparësi për të përmbyllur praktikën e legalizimit.
VKM nr. 435, datë 26.6.2024, për një shtesë në VKM nr. 867, datë 10.12.2014, “Për procedurat e bashkëpunimit në institucionet e administratës shtetërore” ka si qëllim bashkëpunimin e bashkive me ASHK, MSHPV, AMVV, AIE për përshpejtimin e proçesit të legalizimit për ndërtimet pa leje brenda territorit që mbulon bashkia sipas ndarjes territoriale në fuqi. Bashkia i jep rëndësi blloqeve gjeografike në funksion të planifikimit të territorit, shkëmben informacion, identifikon subjektet në terren informon subjektet duke vepruar si ndërmjetës në proçes.
Paralelisht me përshpejtimin e legalizimeve, në zonat rurale do të lehtësohen procedurat e marrjes së lejeve të ndërtimit. Mazniku u shpreh se “Hapi i parë ka të bëjë me një proces që ishte në mënyrë sistematike një problem i banorëve që donin të bënin riparime të mureve rrethuese, mureve mbajtëse, çative pa shfrytëzim, të cilat kërkonin atë që njihej si një leje ndërtimi sipas “Nenit 7”. Ishte tashmë një leje e thjeshtuar ndërtimi, por tani do të jetë edhe më e thjeshtuar.”
Ligji “Për përfundimin e proceseve kalimtare të pronësisë” përcakton qartë se regjistrimi i Akteve të Marrjes së Tokës në Pronësi do të bëhet vetëm nëse përmbushen 3 kritere. Kështu, duhet që përfituesi i AMTP-së të ketë qenë i legjitimuar për të përfituar tokë sipas akteve ligjore e nënligjore për ndarjen e tokës bujqësore ose, edhe nëse nuk ka qenë i legjitimuar, ka përfituar tokën, për të cilën i është hequr pronësia gjatë krijimit të kooperativës apo ndërmarrjes bujqësore. Së dyti, përfituesi i AMTP-së ka marrë tokë në territorin e vetëm një kooperative ose ndërmarrje bujqësore dhe së fundmi toka, për të cilën është lëshuar AMTP-ja, nuk ka qenë “truall”, “vepër e infrastrukturës publike”, “rërë bregdetare”, “plazh”, ose “sipërfaqe ujore”, në kohën e lëshimit të aktit.
Rreth 1 milionë parcela toke do të përfitojnë nga projektligji për proceset kalimtaret të pronësisë që nesër diskutohet në parlament. Sipas projektligjit brenda vitit 2028 do të regjistrohen të gjitha tokat bujqësore të paregjistruara dhe do të legalizohen edhe ndërtimet pa leje. Ky ligj shfuqizon 7 ligje të mëparshme për pronat, duke përfshirë ligjin 7501 që sipas Kadastrës kanë krijuar ngërçin me pronat.
Bashkia e Shijakut i përshpejtoi procedurat për nisjen e procesit në terren duke shfrytëzuar periudhën e verës kur kthehen dhe emigrantët. Gjatë kësaj periudhe janë kryer 10,500 inspektime, ku janë konstatuar dhe përgatitur dosjet për afro 1800 banesa informale të ndërtuara gjatë dy dekadave të fundit.
Lidhur me procesin e regjistrimit të tokave me ligjin 7501, drejtoresha e Kadastrës bëri me dije edhe praktikën që duhet të ndiqet nga qytetarët. Ajo theksoi se “Një qytetar që ka një AMTP aplikon te e-Albania nëpërmjet AMTP- së së tij origjinale, certifikatën aktuale dhe certifikatën nga 01.08.1991, apo nëse ka qenë pjesë e ndërmarrjeve bujqësore, bashkë me ndryshimet në 01.10.1992. Më pas është drejtoria vendore që bën një verifikim të dokumentacionit arkivor të kohës, që është marrë nga njësia e qeverisjes vendore, nga komisionet e ndarjes së tokës së kohës, nga drejtoritë e administrimit dhe mbrojtjes së kohë në këshillat e qarqeve dhe në prefekture”.
Marrëveshja është diskutuar në Këshillin Bashkiak të Korçës, ky kryebashkiaku ka shpjeguar edhe dy funksionet që do të kryejnë punonjësit e këtij nstitucioni në ndihmë të këtij procesi.
Opozita e ka kundërshtuar lidhjen e kësaj marrëveshje duke theksuar se ajo nuk do të sjellë asnjë gjë të re. Kjo pikë e rendit të ditës është miratuar me shumicë votash, ndërsa pritet që së shpejti marrëveshja të vihet në funksion duke ndihmuar në përshpejtimin e procesit të legalizimeve për objektet që ende nuk janë legalizuar në bashkinë e Korçës.
Për të njësitë vendore do të caktojnë zonat prioritare dhe do t’i ndihmojnë qytetarët me plotësimin e dokumenteve. Mazniku nënvizoi se bashkia do të ndihmojë qytetarët për plotësimin e dokumentacionit të nevojshëm.
Për miratimin e përdorimit të fondit prej prej 6 064 000 lekë, të alokuara nga bashkia Durrës në zbatim të vkb-së nr.90, datë 24.09.2024 “për miratimin e marrëveshjes së bashkëpunimit midis ASHK-së dhe bashkisë Durrës për përfundimin e procesve kalimtare të pronësisë dhe të trajtimit me prioritet të procedurave administrative të papërfunduara për legalizimin e ndërtimeve pa leje në zonat me prioritet zhvillimi urban dhe zonat informale të banimit në bashkinë Durrës.